Voortgang
decentralisatieproces afhankelijk van terugbetalingen aan IDB
Reeds
750.000 dollar besteed in voorbereidingsfase
De
verdere uitvoering van het decentralisatieprogramma hangt af van de wijze waarop
Suriname zijn financiële verplichtingen voldoet aan de lnter-Amerikaanse
Ontwikkelingsbank(IDB). Het programma bevindt zich nu tegen het einde van de
voorbereidingsfase waaraan al 750.000 dollar is besteed.
Volgens
planning moet in mei 2001 worden gestart met de uitvoering van het programma dat
drie jaren zal duren. Het ministerie van Regionale Ontwikkeling is
verantwoordelijk voor de uitvoering en zal nauw samenwerken met het ministerie
van Financiën. Nadat de intentieverklaring getekend in 1996 met de Vereniging
Nederlandse Gemeenten (VNG) voor samenwerking afketste door de bekoelde relatie
tussen Nederland en Suriname, zegde de IDB in november 1998 een lening toe van
4,9 miljoen dollar voor het “Decentralization and Local Government
Strengthening Program”. Ook zegde dit multilateraal fonds technische bijstand
toe in de vorm van het rekruteren van lokale en buitenlandse experts. De totale
kosten van het decentralisatieplan zijn 7 miljoen dollar, waarvan Suriname als
counterpart fund 2,1 miljoen zelf opbrengt. Minister Humphrey Hildenberg van
Financiën zegde toe tijdens een paneldiscussie gehouden door het Johan Adolf
Pengel Instituut in het partijcentrum van de Nationale Partij Suriname
vrijdagavond, gezien het belang van dit project, hieraan alle medewerking te
geven. In Suriname heeft vorige week een missie van de VNG gesprekken gevoerd
met het ministerie van Financiën over verdere uitwerking van de
intentieverklaring. Als pilot-districten in het decentralisatieprogramma zijn
gekozen Wanica, Saramacca, Nickerie, Para en er wordt overwogen ook Commewijne
op te nemen.
Met
de financiële decentralisatie krijgen districten na certificatie eigen
budgettaire bevoegdheden om eigen inkomsten te garanderen en zullen naar mate
het bestuurlijk apparaat aansterkt ook de secundaire en tertiaire taken van de
overheid overnemen. Hierdoor zullen zij capabel zijn kapitaalinvesteringen te
plegen met financiële steun van de overheid of donortanden en -organisaties.
De
certificatie is gericht op het openen van een districtsrekening en wordt door de
minister verleend aan de Centrale Lands Accountantsdienst (Clad), dat aangewezen
is na te gaan of het betreffende district voldoet aan twee criteria van
certificatie.
Deze
criteria zijn vermeld in de Certificatie Tabel in de beschikking van 31 juli
2000 No. 6965 van de minister van Financiën “Richtlijnen voor het financieel
beheer districten”. De twee criteria zijn de status van de werving,
aanstelling en training van de onmisbare districtsadministrateur die
verantwoordelijk is voor de uitvoering van de interim-regeling en ondersteuning
van het districtsmanagementteam en de stand van zaken over de invoering en
functionering van het financieel stelsel zoals de begroting van inkomsten en
uitgaven, kasbeheer en controle. Zijn deze zaken nog niet volledig, dan kan
gebruik worden gemaakt van een tijdelijke districtsbeheersrekening bij het
ministerie van Regionale Ontwikkeling. Stapsgewijs zal op basis van een aantal
nieuwe wetsproducten een groter aandeel worden verkregen in de staatsinkomsten
die tot nu toe in een centrale kas in Paramaribo worden gestort. In de nieuwe
wetgeving krijgen de districten de totale opbrengst uit de huurwaarde- en
vermakelijkheidsbelasting, bepaalde niet-belastingmiddelen en, op basis van een
formule, uit de centrale kas 1 tot 3 procent van de inkomsten-, loon-,
vermogens- en omzetbelasting. Daarnaast worden ook middelen verkregen uit
verleende concessies en eigen inspanningen zoals het uitvoeren van
investeringsprogramma's. Verwacht wordt van elk district een Meerjaren
Investeringsprogramma te ontwikkelen dat direct na de realisatie van het
decentralisatieproject aldaar wordt uitgevoerd. De financiële decentralisatie
staat en valt met de functionering van de districtsadministrateur (da), een
technocraat waaraan zeer hoge eisen en selectiecriteria worden gesteld in een
speciaal wervingsplan. De da wordt door de districtsraad (dr) aangesteld en zal
zonder aan diens functie te tornen naast de districtscommissaris staan.
VNG
Intussen
is door een projectteam dat wordt gecoördineerd door Bas Ahmadali een
“Program Design Report” geformuleerd waarin uitgewerkt de wettelijke
hervormingen van de fiscale decentralisatie en versterking van het apparaat van
de pilot-districten en afdelingen en instituten van de centrale overheid.
Opgenomen zijn ook het voorbereiden van een tweede plan voor de IDB en het
management van het programma. Minister Romeo van Russel verklaarde
eerlijkheidshalve dat het decentralisatieprogramma gedegen voorbereid is. Het
Program Design Report zal worden getoetst en er zal worden bekeken of het
regionaal bestuur de nieuwe verantwoordelijkheden zal kunnen dragen.
Hierbij
komt de VNG weer in beeld en zal samen met een lokale consultant de toetsing
plegen en “een rol van betekenis” vervullen bij de uitvoering van het
decentralisatieprogramma. De minister verklaarde de Nederlandse aanwezigheid in
het proces van de financiële verzelfstandiging van de districten door te
stellen dat de rechtssystemen tussen beide landen grote overeenkomsten verlonen.
Deskundigen uit Nederland zouden juridisch beter hun weg vinden in het Surinaams
staatsbestel dan anderen. Daarnaast worden genoemd een taalbarrière en de
getekende intentieverklaring van 1996. In laatstgenoemde was afgesproken
ondersteuning bij beleidsvoorbereiding, -ontwikkeling en -implementatie bij de
versterking van het regionaal bestuur en “verhoging van het kennisniveau van
bestuursambtenaren en districts- en ressortraden ten aanzien van vraagstukken
die verband houden met hun taken en verantwoordelijkheden” bij wet gesteld.
De
Ware Tijd, 29 januari 2001